اردانه دیزاین

قانون کشف حجاب؛ سیاستی ناکارآمد در جهت دین زدایی از جامعه

مدرن ‎سازی جامعه، عرفی ‎سازی و مذهب ‎زدایی سیاستی بود که رضاخان پس از به دست گرفتن کامل قدرت در دستور کار خود قرار داد از این رو تغییر لباس را به عنوان یکی از سیاست های فرهنگی خود به مرور و در طول چند سال دنبال کرد تا اینکه در ۱۰ دی ۱۳۰۷ خورشیدی قانون «اتحاد الشکل لباس اتباع ایرانی در داخله مملکت» در مجلس شورای ملی به تصویب رسید و در اداره های دولتی نیز به اجرا در آمد.

رضاخان می پنداشت با تغییر پوشش می تواند در راه تجددگرایی مردم گامی اساسی بردارد و در همین راستا دستور تحول در نوع پوشش افراد جامعه را صادر کرد و پس از سفر به ترکیه در ۱۳۱۳ خورشیدی و مشاهده کشف حجاب در آن کشور، پیگیری برای دستیابی به این موضوع را در دستور کار هیأت حاکمه کشور قرار داد و در ۱۷ دی ۱۳۱۴خورشیدی قانونی به تصویب رساند که بر پایه آن، زنان و دختران ایرانی نمی توانستند از چادر، روبنده و روسری استفاده کنند.

کشف حجاب زمینه های دور شدن نسل جدید از نسل قدیم، افزایش سطح بی ‎بند و باری به واسطه پیروی صرف از ظاهر فرهنگی غرب و آسیب های عمیق دیگر بر جامعه ایرانی به ویژه زنان را ایجاد می کرد زیرا لازمه افزایش سطح سواد و حضور و فعالیت آنها در جامعه کشف حجاب نبود. از این رو با مخالفت های زیادی از طرف قشرهای مختلف روبرو شد.

به همین سبب دیدگاه های «مصطفی جوان» پژوهشگر تاریخ معاصر ایران درباره سیاست های رضاخان برای به اجرا در آوردن کشف حجاب و پیامدهای بی حجابی در جامعه را مرور می کنیم:

**حجاب در دین اسلام
حجاب از مهمترین مسایلی به شمار می رود که در دین اسلام وجود دارد و بر روی آن تاکید زیادی شده است. این واژه در لغت به معنای پوشیدن و پنهان کردن محسوب می شود و تنها به معنای پوشش ظاهری نیست بلکه به پنهان کردن زن از نگاه مرد بیگانه به کار می رود. امروزه آن معنایی که از حجاب در جامعه بیشتر کاربرد دارد همان حجاب به معنای پوشش خاص زنان به حساب می آید که همه بدن به جز دست و صورت را از نامحرمان می پوشاند و حکم آن در شرع اسلام واجب است. در ایران پیش از ورود اسلام نیز زنان حجاب خود را رعایت می کردند و با ورود این دین الهی تحول گسترده ای در این باره رخ داد و آیه ها و روایت های فراوانی درباره آن بیان شد. حجاب تنها ویژه دین اسلام نیست بلکه در دین های دیگر نیز بر روی آن تاکید شده است.

**فرمان کشف حجاب در ۱۷ دی ۱۳۱۴ خورشیدی
کشف حجاب در ایران نخستین تاثیرپذیری خود را از غرب و در دوره قاجار همزمان با رویارویی ایرانی ها با غرب پذیرفت؛ یعنی در دوره ناصرالدین شاه، عده ای از دانشجویان به کشورهای غربی سفر کردند و پس از بازگشت به ایران خواستار اجرای تفکرها و شیوه های زندگی غربی در ایران شدند و زمینه را برای یکی از آن اندیشه ها یعنی کشف حجاب فراهم آوردند. در دوره بعد و با سفر رضاخان به ترکیه و رسیدن اخبار کشف حجاب در افغانستان به ایران این موضوع نیز جدی شد و در تهران در ۱۳۰۴ خورشیدی انجمنی به نام «ضد حجاب» شکل گرفت و رضاخان کشف حجاب را در برنامه های آینده خود قرار داد و کوشید حجاب را از زنان ایرانی بگیرد. به این ترتیب در ۱۷ دی ۱۳۱۴ خورشیدی فرمان اجرای کشف حجاب را با زور شهربانی آغاز کرد.

**تبلیغات گسترده برای کشف حجاب
کشف حجاب در ایران چند سال متوالی با زور و استبداد دنبال شد و طراحان آن شخص رضاخان و افرادی که در به قدرت رسیدن او نقش داشتند، بودند و جریان های طرفدار او تبلیغات وسیعی را ضد حجاب انجام دادند. برای نمونه برخی از آنها در روزنامه «ایران جوان» مبارزه های شدیدی را با عنوان «نامه های بانوان» آغاز کرده بودند. در این قضیه خانواده سلطنتی و افراد حکومتی زودتر از دیگران کشف حجاب کردند و در جشن ها و مجلس ها حاضر شدند. هر چند عوامل حکومت رضاخانی به بهانه دادن حق به زنان و حضور آنها در جامعه با زور و تهدید حجاب را از زنان گرفتند اما این قضیه مهمترین حقوق آنها را زیر پا گذاشت.

**ریشه دار بودن تفکرهای دینی و واکنش های اجتماعی در برابر کشف حجاب
حکومت رضاخان برای کشف حجاب در ایران راهبردهای متعددی از جمله پیشگام شدن خانواده های افراد دولتی، برگزاری مراسم دولتی در همه کشور و مجبور کردن افراد برای شرکت در آن، تبلیغ و ترویج بی حجابی، ایجاد محدودیت برای زنان محجبه، کاربرد زور و تهدید و … به کار برد. هر چند مردم در برابر این سیاست حکومت ساکت نماندند و اعتراض های خود را از راه های گوناگون نشان دادند که مهمترین آنها قیام مردم مشهد بود. همچنین مردم در مراسم و جشن ها دولتی شرکت نکردند و زنان نیز از خانه های خود خارج نشدند و با این رفتار مخالفت های خود را با حکومت نشان دادند. از این رو به سبب ریشه دار بودن تفکرهای دینی و حضور طولانی مدت مذهب در ایران سیاست های کشف حجاب و اسلام زدایی که در دستور کار هیات حاکمه رژیم رضاخانی وجود داشت با واکنش های اجتماعی روبرو شد.

قانون کشف حجاب در دوران رضاخان همچنان با مخالفت قشرهای اجتماعی مختلف همراه بود تا اینکه پس از شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی و روی کار آمدن محمدرضا پهلوی با فشار علما و اعتراض های زنان این قانون لغو شد.

**بدحجابی و کم شدن مولفه های دینی و مذهبی در جوانان
داشتن حجاب برای زن مسلمان مانعی برای پیشرفت و ترقی نیست زیرا در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی به خوبی مشاهده شد که زنان به جایگاه های بالای مدیریتی برای اداره کشور دست پیدا کردند. از این رو حجاب یک امر فطری و دینی بود که بر هر فرد مسلمانی واجب است.

امروزه جامعه با معضل هایی به نام بدحجابی و کم شدن مولفه های دینی و مذهبی در جوانان روبرو شده است که این مهم به صورت مستقیم به افزایش آسیب های اجتماعی در جامعه منجر می شود. از این رو در وهله نخست خانواده و پس از آن نهادهای آموزشی مانند مدرسه نقش مهم و تاثیرگذاری در نشان دادن ارزش های دینی و حجاب در جامعه دارند. بنابراین از دوران کودکی باید در فرد فرهنگ سازی شود. همچنین رسانه ها و نهادهای فرهنگی نیز از نقش مهمی در این مقوله برخوردارند.

*گروه اطلاع رسانی
خبرنگار: مهدی احمدی**انتشار دهنده: شهربانو جمعه
پژوهشم**۹۳۷۰**۲۰۰۲**۹۱۳۱
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.

اضافه کردن نظر

ما را دنبال کنید

شما می توانید به راحتی با ما در تماس باشید ، ما نیز از پیدا کردن دوستان جدید بسیار خوشحال میشویم.

%u0637%u0631%u0627%u062D%u06CC %u0633%u0627%u06CC%u062A
طراحی سایتسئواجاره ویلا و فروش ویلا شمالسرویس و تعمیر کولر گازیاجاره ویلافروش ویلااجاره ویلافروش ویلاویلا شمالویلا زیباکنار